پیامدهای اعتیاد نه تنها فرد مصرف کننده، بلکه خانواده،نظام سلامت و ساختارهای اجتماعی را نیز تحت تاثیر قرار میدهد.

پیشگیری از اعتیاد به عنوان موثرترین و کم هزینه ترین راهبرد مقابله با این پدیده،نیازمند رویکردی چند بعدی شامل مداخلات فردی،خانوادگی،مدرسه ای و اجتماعی است.

تجربه های جهانی نشان می دهد که سرمایه گذاری در برنامه های پیشگیری می تواند به طور معناداری بروز اعتیاد و آسیب های وابسته به آن را کاهش دهد.

تحقیقات نشان می دهد احتمال گرایش به مصرف مواد زمانی افزایش می یابد که عوامل خطر بر عوامل محافظ غلبه کند.

عوامل خطر شامل ناتوانی در مدیریت استرس،فشار گروه همسالان،تعارضات خانوادگی و باورهای غلط درباره ی بی خطر بودن مواد میباشد.عوامل محافظ عزت نفس بالا،مهارت حل مساله و ارتباط موثر با خانواده و...میباشد که تقویت عوامل محافظ،اساس برنامه های پیشگیری موثر است.

نقش خانواده در پیشگیری از اعتیاد

خانواده نقش محوری در شکل گیری نگرش ها و رفتارهای فرزندان دارد.مطالعات نشان می دهد سبک فرزند پروری مقتدرانه،ارتباط عاطفی گرم و نظارت منطقی،احتمال مصرف مواد را به طور معناداری کاهش می دهد.خانواده ای که فضای امن برای گفت و گو فراهم میکند،می تواند مهم ترین عامل بازدارنده در برابر اعتیاد باشد.

پیشگیری یعنی ساختن سپر،نه ترساندن

سال ها تصور می شد اگرافراد را از خطرات مواد بترسانیم،به سمت آن نمیروند.اما تجربه نشان داد ترس به تنهایی کافی نیست.آنچه افراد را محافظت می کند،داشتن سپرهای روانی است:

کسی که بلد است احساسش را بیان کند.

کسی که برای استرس،راه سالم دارد.

کسی که خودش را ارزشمند می داند.

کسی که میتواند "نه"بگوید و از طرد شدن نترسد.

این ها همان مهارت هایی هستند که پیشگیری واقعی را می سازند.

خانواده،جایی که پیشگیری از آن شروع می شود:خیلی وقت ها نوجوان نه دنبال مواد است و  نه هیجان خطرناک،فقط دنبال دیده شدن است.خانه ای که در آن:حرف زدن امن است.اشتباه مساوی با تحقیر نیست.محبت فقط در نمره و موفقیت خلاصه نمی شود.کمتر فرزندی را به سمت مصرف مواد می کشاند.پیشگیری از اعتیاد،از گوش دادن فعال شروع می شود،نه از کنترل افراطی.

گوش شنوا برای فرزندانمان باشیم.

منابع:

1-world health organization.preventing drug use and addiction.

2-وزارت بهداشت،درمان و آموزش پزشکی-دفتر سلامت روان،اجتماعی و اعتیاد

گرد آورنده : شیدا پیرعلی