کارشناس سلامت روان:
تابآوری؛ هنر برخاستن از هر شکست و حرکت به سوی پیروزی
در جهانی سرشار از تغییر و بحران، توانایی ایستادن پس از هر شکست و ادامه دادن مسیر با امید و انگیزه، همان چیزی است که انسان را از دل تاریکی به سوی روشنایی میبرد؛ این توانایی همان «تابآوری» است که نقش حیاتی در سلامت روان و رشد فردی دارد.
هنر برخاستن از دل شکست
تابآوری، توانایی فرد برای مقابله با فشارهای روانی، بحرانها و بازگشت به تعادل در شرایط دشوار است. این ویژگی ارزشمند، انسان را در برابر مشکلات زندگی — از بحرانهای شخصی تا اجتماعی و اقتصادی — مقاوم میسازد. تابآوری یعنی تسلیم نشدن در برابر چالشها و سازگاری هوشمندانه با تغییرات.
عوامل مؤثر بر تابآوری
۱. ویژگیهای شخصی:
اعتماد به نفس، خودآگاهی و باور به تواناییهای فردی از مهمترین عوامل تقویت تابآوری هستند. افرادی که بر زندگی خود احساس کنترل دارند، در مواجهه با مشکلات، توانمندتر عمل میکنند.
۲. شبکههای اجتماعی:
روابط مثبت و حمایتگرانه با خانواده، دوستان و همکاران در شرایط بحرانی، پشتوانهای محکم برای حفظ آرامش و امید محسوب میشود.
۳. سازگاری با تغییرات:
توانایی انطباق با شرایط جدید به افراد کمک میکند تا با انعطافپذیری بر چالشها غلبه کنند و مسیر رشد را ادامه دهند.
۴. مهارتهای حل مسئله:
افرادی که تفکر منطقی و راهبردی دارند، در مواجهه با بحرانها، گزینههای مؤثر را سریعتر تشخیص داده و به راهحل مناسب میرسند.
تابآوری در برابر بحرانها
در زندگی امروز، بحرانهای شخصی مانند فقدان عزیزان، بیماری یا طلاق، بحرانهای اجتماعی مانند فقر و بیکاری، و بحرانهای طبیعی چون بلایای طبیعی و بیماریهای واگیر، فشار روانی زیادی بر افراد وارد میکنند. در چنین شرایطی، تابآوری به یکی از اساسیترین تواناییهای بشر تبدیل شده است.
بهویژه نوجوانان و جوانان در این دوران با چالشهای متنوعی روبهرو هستند که بر سلامت روان آنها تأثیر میگذارد. تقویت تابآوری در مدارس، دانشگاهها و محیطهای کاری نقش مهمی در سلامت روان جامعه دارد.
راههای تقویت تابآوری
- آموزش مهارتهای تابآوری: یادگیری مهارتهای مقابله با بحرانها میتواند مقاومت روانی افراد را افزایش دهد.
- توسعه شبکههای حمایتی: روابط سالم اجتماعی و دوستیهای سازنده موجب کاهش اضطراب و افسردگی میشوند.
- دسترسی به خدمات روانشناختی: بهرهمندی از مشاوران و متخصصان حوزه سلامت روان به افراد کمک میکند تا بهتر با بحرانها کنار بیایند.
جمعبندی
وزارت بهداشت و سازمان جهانی بهداشت بر اهمیت تابآوری در حفظ سلامت روان و جسم تأکید دارند. آموزش، شبکههای حمایتی و دسترسی به خدمات روانشناختی همگی ابزارهایی هستند که میتوانند تابآوری را در سطح فردی و اجتماعی تقویت کنند و جامعهای سالمتر و آرامتر بسازند.
نویسنده: شیدا پیرعلی – مسئول سلامت روان مرکز بهداشت کیش
منابع:
- سازمان جهانی بهداشت – تابآوری و سلامت روان
- گزارش وزارت بهداشت ایران – تابآوری اجتماعی
نظر دهید