واکسیناسیون فلج اطفال یکی از موثرترین راههای پیشگیری از این بیماری است
آنچه که لازم است در مورد فلج اطفال بدانید:
با به کار گیری واکسن خوراکی فلج اطفال و اجرای نظام مراقبت فلج شل حاد موفقیت های چشمگیری حاصل شد
بعد از اعلام ریشه کنی آبله در سال 1980در سطح کره زمین توسط سازمان بهداشت جهانی.در سال 1988برنامه جهانی ریشه کنی فلج اطفال به تصویب مجمع جهانی بهداشت رسید. در آن سال 125کشور پولیو آندمیک بودند. با به کار گیری واکسن خوراکی فلج اطفال و اجرای نظام مراقبت فلج شل حاد موفقیت های چشمگیری حاصل شد.به کمک این برنامه، کشورهای پولیو آندمیک از 125 کشور. به سه کشور ( افغانستان ، پاکستان و نیجریه ) در سال 2012 کاهش یافت. در سال 2018 کشور نیجریه نیز از فهرست کشورهای بومی فلج اطفال خارج شد و در حال حاضر تنها دو کشور افغانستان و پاکستان پولیو آندمیک محسوب می شوند. گزارش 86 مورد تایید شده فلج اطفال در این دو کشور تا دسامبر 2024 نشان دهنده آندمیک بودن این دو کشور هست. طبق برآورد سازمان جهانی بهداشت، اجرای برنامه جهانی ریشه کنی فلج اطفال با به کار گیری واکسن خوراکی، از 10 میلیون مورد ابتلا به فلج اطفال جلوگیری کرده است .در ایران برنامه ریشه کنی فلج اطفال از سال 1370شروع و اولین بسیج ملی ایمنسازی در سال 1373 اجرا شدوجود دو کشور پولیو آندمیک در مجاورت ایران و گردش ویروس وحشی در این کشورها کار را برای سیستم بهداشتی کشور، دشوارتر ساخته است. هر ساله کمپین های واکسیناسیون فلج اطفال در کودکان زیر 5 سال برگزار می گردد که در آنها حداقل یک میلیون نفر بر علیه بیماری فلج اطفال واکسینه می شوند . ویروس فلج اطفال سه تیپ 1و 2و 3 دارد. تیپ 2 وحشی در سال 2015 و تیپ 3 وحشی در سال 2019 ریشه کن شده اند و در حال حاضر تمام موارد گزارش شده ویروس وحشی فلج اطفال، تیپ 1 هستند. در آذر ماه سال 1379 آخرین موارد فلج اطفال ناشی از ویروس وحشی تیپ 1 در ایران شناسایی و گزارش شد و از آن تاریخ تاکنون، ایران عاری از فلج اطفال است. واکسن های فلج اطفال شامل دو نوع خوراکی و تزریقی هستند.یکی از شاخص های مهم نظام مراقبت فلج اطفال که نشان دهنده عملکرد مناسب نظام سلامت کشور می باشد ، شاخص شناسایی موارد فلج شل حاد غیر پولیویی می باشد که می بایست حداقل 2 مورد به ازای هر یکصد هزار نفر جمعیت زیر 15 سال باشد، در سال 2023 تعداد 1150 مورد فلج شل حاد غیر پولیویی در جمعیت زیر 15 سال از تمامی مناطق کشور گزارش شده است. در حال حاضر در کشور 4670 سایت گزارش موارد فلج شل حاد (شامل بیمارستان ها، کلینیک ها درمانگاه ها مراکز بهداشتی و درمانی مطب های متخصصین نورولوژی و عفونی اطفال و مراکز فیزیو تراپی) وجود دارد که آمار ارسالی آنها ماهانه به مرکز مدیریت بیماری های واگیر گزارش می شود و و همچنین موظف می باشند در صورت عدم یافتن مورد فلج شل حاد، آمار صفر خود را گزارش نمایند تا از بالا بودن کیفیت نظام مراقبت فلج شل حاد اطمینان حاصل شود.علاوه بر نظام مراقبت بالینی فلج شل حاد که در بالا ذکر گردید ، نظام مراقبت محیطی ویروس فلج اطفال هم در کشور وجود دارد که فاضلاب های مناطق جنوب شرق کشور را از نظر وجود ویروس احتمالی وحشی فلج اطفال مورد ارزیابی قرار می دهند. نظام مراقبت محیطی تاکنون توانسته است نقش موثری در حفظ وضعیت پولیومیلیت صفر( polio-zero) در کشور داشته باشد .
ابراهیم مرادیکارشناس مبارزه با بیماریها
مولف
لیدا تفتی
تصاویر
نظر دهید