شهر نشینی و تغییر سبک زندگی موجب فروپاشی دیوار بین انسان و حیوانات شده است.  بیش از۶۰ درصدبیماریهای عفونی شناخته شده مشترک بین انسان و حیوان است.بیش از ۸۰ درصد بیماری‌های نوپدید ریشه در حیوانات دارد.

حیوان گزیدگی شایع تر ین و پر هزینه تر ین بیماری زئونوتیک است. سالانه حدود ۶ میلیون گزش انسان توسط پستانداران رخ می دهد.که فقط یک سوم آن به پزشک مراجعه می کنند.سالانه ۶۰۰۰۰نفر در ۱۵۰ کشور، مبتلا به هاری می شوند، که ۹۵ درصد موارد هاری در آفریقا و آسیاست.۹۹ درصد موارد هاری در این مناطق توسط سگ منتقل می شود .هاری قابل انتقال توسط سگ در اروپای غربی، کانادا،آمریکا، ژاپن،و برخی کشورهای آمریکای لاتین حذف شده است.استرالیا و جزایر پاسیفیک هیچوقت هاری قابل انتقال توسط سگ را نداشتند. در کشور ما موارد حیوان گزیدگی ۲۰ درصد افزایش داشته که در جزیره کیش شاهد رشد 30 درصدی نسبت به مدت مشابه سال قبل هستیم. به طوری که در سه ماهه اول سال قبل 112مورد ودر سه ماه اول سال جاری 146 مورد حیوان گزیدگی داشتیم.

در سال 1403تعداد 403هزار نفر در برابر هاری واکسینه شدند  و حدود یک میلیون و ۲۰۰ هزار دوز واکسن تزریق شده است. این رقم معادل ۳.۶ میلیون یورو هزینه دارد که همه این هزینه‌ها از سوی نظام سلامت کشور پرداخت می‌شود. هزینه هر نوبت تزریق سرم ممکن است تا ۵۰ یورو برسد . ۴۰۰ هزار نفر در سال به دلیل گزش حیوانات خانگی مانند سگ و گربه دچار جراحت می شوند و به مراکز بهداشتی مراجعه می کنند. نزدیک به ۸۰ درصد موارد گزش مربوط به سگ هاست.

 در حال حاضر، نزدیک به ۷۰۰ واحد پیشگیری و درمان بیماری هاری در کشور فعال است.۲۴ مورد مرگ انسانی بر اثر هاری در سال گذشته درکشور داشتیم که یک سوم آنها کودکان زیر 10 سال بودند! کودکان به دلیل ناآگاهی و عدم اعلام به موقع خراش و گزش در ناحیه سرو صورت بیشتر در معرض آسیب هستند.خوشبختانه در استان هرمزگان وکیش درسال قبل موردی از مرگ نداشتیم.

ناکافی بودن آگاهی مسئولین، عدم تامین بودجه مناسب برای کارکنان پیشگیری و درمان هاری، در اولویت نبودن برنامه هاری، وهماهنگی های بین بخشی ضعیف می تواند لطمات جبران ناپذیری به نظام سلامت کشور وارد کند.

میزان گاز گرفتگی در کودکان زیر ۱۵سال جزیره نسبت به مدت مشابه سال قبل 35درصد افزایش یافته بیشترین موارد گاز گرفتگی در جزیره هم توسط سگ های خانگی صاحب دار بود.میزان گاز گرفتگی توسط گربه نسبت به مدت مشابه سال قبل100درصد افزایش نشان داده گاز گرفتگی در ناحیه دست 51 درصد رشد داشته ولی گزش سرو صورت نسبت به مدت مشابه ثابت مانده . شدت جراحت در سال جاری بیشتر بوده. در فروردین ماه سال جاری با ثبت ۵۷ مورد حیوان گزیدگی بیشترین تعداد گزش در سالهای اخیر بوده که نسبت به سال قبل 72در صد افزایش داشته.در سال ۱۴۰۴ نسبت مراجعه ی مردان به زنان جهت مداوا به مرکز هاری بیشتر شده است.اکثریت مراجعین ملیت ایرانی دارند .وبیشترین موارد گزش توسط حیوانات خانگی صاحب دار است.

با توجه به اینکه هزینه واکسیناسیون بسیار بالاست ولی در مراکز هاری بصورت رایگان انجام می شود می توان این موضوع را که در برخی کشور ها اجرا شده در ایران هم مورد آزمون قرارداد. که در صورت گاز گرفتگی توسط حیوان صاحب دار خانگی هزینه تزریق واکسن و حق شیفت وآنکال توسط صاحب حیوان پرداخت شود.تا شاید عامل بازدارنده جهت نگهداری مناسب و کاهش موارد گزش باشد.هاری توسط کلیه پستانداران خونگرم قابل انتقال است. با توجه به بررسی انجام شده در ایران توسط انستیتو پاستور، موش خانگی ، موش صحرایی، وخرگوش ناقل هاری نمی باشند وگزش توسط این حیوانات وخانواده های آن نیاز به واکسیناسیون ندارد.

توصیه اکید میشود به کیشوندان محترم که از دست زدن، غذا دادن، بازی کردن با حیوانات ولگرد خودداری نمایند. ودر صورتی که صاحب حیوان خانگی می باشند حتما با وسایل حفاظتی وقلاده جا به جایی انجام دهند.

لیسیدن وچنگ زدن توسط گربه سانان نیز نیاز به بررسی و واکسن دارد. وگزش توسط حیوانات خانگی که واکسیناسیون هاری کامل هم دارد بنا به دستورالعمل کشوری نیاز به واکسیناسیون دارد.

 شستشوی مناسب وبا فشارزخم با آب وصابون  در ساعات اولیه می تواند تا حد بسیار زیادی از ابتلا به هاری جلوگیری نمایید.

**کیشوندان محترم جهت دریافت خدمات مربوط به حیوان گزیدگی و پیشگیری از هاری میتوانند به آدرس خیابان اقبال-مرکز خدمات جامع سلامت بوعلی-واحد پیشگیری و مبارزه با بیماریها مراجعه فرمایندو با شماره تلفن 07644560410 تماس حاصل فرمایند همکاران پر تلاش ودلسوز مرکز بهداشت بصورت شبانه روز مشغول ارائه خدمات در بخش پیشگیری از هاری می باشند.

واحد پیشگیری و مبارزه با بیماریهای مرکز بهداشت کیش تیر ماه 1404